CB-Kinh nghiệm chuẩn đoán bệnh ngay tại ao tôm (Phần 1)

2018-11-27 15:35:54

Khi nuôi tôm, việc xác định đúng tình trạng sức khỏe của tôm là rất quan trọng và đưa ra hướng xử lý kịp thời. Do vậy, mục tiêu của bài viết này là nhằm cung cấp một số phương pháp chuẩn đoán nhanh sức khỏe tôm ngay tại ao giúp bà con có thể kịp thời xử lý ban đầu khi tôm có dấu hiệu bất thường.

1. Quan sát dấu hiệu bất thường

Mỗi buổi sáng và chiều, người nuôi tôm nên đi vòng quanh ao (hoặc ít nhất một bờ dài nhất của ao) quan sát các dấu hiệu như: tôm thiếu oxy, dấu hiệu thiếu oxy trong nước, thức ăn dư thừa, tôm chết hoặc lờ đờ, chim cò bay lượn trên mặt ao, tảo tàn,… Các dấu hiệu quan sát được cung cấp thông tin quan trọng về hiện trạng sức khỏe của tôm cũng như môi trường ao nuôi.

Nhìn thấy tôm chết: trong mọi trường hợp, nhìn thấy tôm chết điều cho thấy tình trạng ao nuôi đang xấu, sức khỏe tôm rất tệ.

Tôm bơi trên mặt nước vào ban ngày: tôm đang sốc, có thể do oxy hòa tan thấp hoặc nhiệt độ cao hoặc bệnh.

Một ao tôm bơi bám bờ vào ban ngày phát bệnh lúc 25 ngày…

… khi quan sát dưới kính hiển vi thấy mang bị hư hoại, ngoại sinh vật bám nặng, gan tụy hoại tử, bong tróc.

Tôm hoạt động gần bờ vào ban ngày nhưng không phải trên mặt nước: có thể do thiếu thức ăn.

Màu nước: thay đổi đột ngột hoặc đậm màu.

Mùi hôi: thường dễ nhận biết mùi nước ao vàng sáng sớm hoặc chiều tối. Có 2 mùi thường gặp ở ao nuôi là là mùi tanh và mùi tảo. Mùi tanh là mùi đặc trưng của nhớt lột khi tôm lột đồng loạt hoặc mùi thức ăn khi cho ăn lượng lớn. Tảo chỉ tạo ra mùi khi chúng nở hoa, tảo lục thường là mùi bùn, tảo lam là mùi thuốc kháng sinh. Ngoài ra, chất hữu cơ phân hủy trong tình trạng yếm khí cũng sinh ra mùi hôi thối.

Tảo lam làm nước có mùi thuốc kháng sinh

Cá bống bơi hỗn loạn hoặc tập trung gần bờ vào chiều tối hoặc sáng sớm: cho thấy oxy hòa tan thấp (và luôn kèm theo khí độc cao), thường thấy ở những ao nhiều ngày tuổi. Đối với những ao này nên thu càng sớm càng tốt, để lâu theo phản ứng bình thường tôm sẽ lột xác nhưng không cứng vỏ và chết.

Một ao nuôi  80 ngày, cá bống tắp mép bờ, tôm lột xác không cứng vỏ

Cua còng bò lên bờ, xì bọt, phản ứng chậm chạp trước tác động: khi thấy dấu hiệu này là nước ao nuôi rất dơ, khí độc cao, oxy hòa tan thấp.

Nước ao rất xanh, còng bò lên bờ, xì bọt, thấy người không xuống. Một tuần sau tôm rớt đáy

Ốc ra khỏi mặt nước: không chỉ cho thấy thiếu oxy mà còn cho thấy khí độc cao, đáy ao yếm khí.

Ốc ra khỏi nước

Mật độ lớn rotifera Brachionus hoặc các phiêu sinh động khác trong nước cao: do tích lũy chất hữu cơ trong ao cao làm các sinh vật phân hủy khác hoặc vi khuẩn tăng sinh nhanh làm thức ăn cho luân trùng, dẫn đến tăng số lượng luân trùng trong nước.

Brachionus

Đáy ao có nhiều ấu trùng Chironomid và không có gì khác: Chironomid chỉ thị ô nhiễm, chúng có thể sống khi hàm lượng oxy rất thấp và khi tất cả sinh vật khác chết chúng bùng phát số lượng.

Ấu trùng ruồi Chironomid

Trùng chỉ Limnodrilus hoffmeisteri - cũng là chỉ thị ô nhiễm đáy (Nguồn: cfile234.uf.daum.net)

Bọt nổi trên mặt ao do sóng khi có gió lớn: do hàm lượng hữu cơ cao trong nước.

Các loại bọt nhớt thường thấy trong ao (a) chất hữu cơ cao; (b) xác tảo; (c) nhớt do ốc;

(d) thuốc cá

Thức ăn: Tôm chỉ giảm ăn đột ngột khi:

- Chết nhiều.

- Bệnh.

- Thiếu oxy.

- Ngộ độc khí độc.

- Lột xác đồng loạt (do sốc).

Tôm bị sốc rất dễ phát hiện qua màu sắc gan tuỵ và sắc tố trên vỏ thay đổi. Đường ruột đứt khúc cũng là một trong nhưng biểu hiện dễ thấy nhất.

Bơi lội: trong 20 ngày sau khi thả, thường khó nhìn thấy tôm bơi ven bờ trừ trường hợp tôm bị bệnh hoặc bị sốc môi trường. Ban ngày tôm ở đáy, ban đêm mới bơi lên tầng nước kiếm ăn, thường đi riêng lẻ, đi bầy là bị bệnh.

 Màu mắt: ban đêm, trước khi cho ăn cần soi đèn kiểm tra mắt tôm.

Tôm khỏe: phản xạ ánh đèn có màu đỏ, tôm thấy đèn bơi đi.

Tôm yếu: mắt có màu trắng tái nhạt.

Màu mắt biểu hiện tình trạng sức khỏe của tôm

Theo thuysan247.com

Xem thêm





XL-Xử lý ao nuôi khi khi bị đốm trắng

Ao tôm bị bệnh đốm trắng, người nuôi không nên vội vàng cải tạo để thả nuôi ngay, mà nên cho ao nghỉ 1,5 - 2 tháng để dứt nguồn bệnh và tái tạo lại môi trường...






CB-Phòng và xử lý bệnh tôm

Chlorine 30ppm: xử lí bệnh phát sáng và phân trắng.Formaline 70ppm: SEMBVB.K.C 1-2ppm (Cleaner-80): Bệnh phát sáng và phân trắng.KMnO4 2-3ppm...